Milletvekili Seçim Simülasyonu, Türkiye’deki genel seçim mevzuatına göre çalışan ücretsiz bir hesaplama aracıdır. Partilerin ülke genelindeki oy oranlarını girin; araç %7 ülke barajını, ittifak kurallarını ve D’Hondt yöntemini uygulayarak 600 milletvekilliğinin 87 seçim çevresindeki dağılımını hesaplasın. Türkiye haritası üzerinden dilediğiniz ili seçerek il bazında milletvekili hesabı da yapabilirsiniz. Hesaplama, 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu’nun güncel hükümleri esas alınarak yapılır.
Türkiye Haritasında İl Bazında Simülasyon
Aşağıdaki Türkiye haritasında her il, çıkaracağı milletvekili sayısına göre renklendirilmiştir (renk koyulaştıkça milletvekili sayısı artar); il üzerindeki sayı plaka kodudur. Bir ile tıklayın: o il için milletvekili dağılımını görün ve dilerseniz sadece o ile özel oy oranları girerek il senaryosu deneyin (örneğin Samsun’a tıklayıp bir partinin oyunu artırarak kaç milletvekili kazanacağını hesaplayın).
Henüz il seçilmedi, haritadan bir ile tıklayın.
Not: 2839 sayılı Kanun’a göre seçim çevresi ildir (büyük iller birden fazla çevreye bölünür); milletvekilleri ilçeye ayrı olarak dağıtılmaz. İl panelinde “ilçe bazında gir” seçeneğiyle her ilçenin oyunu ve seçmen ağırlığını girebilirsiniz; araç bunları il toplamında birleştirir ve sandalyeleri il (seçim çevresi) düzeyinde D’Hondt ile dağıtır. Barajı aşamayan partiler ve bağımsız adaylar da il senaryosuna dahil edilebilir (bağımsız adaylar ülke barajına tabi değildir).
Oy Oranlarını Girin
Varsayılan değerler örnek olarak 14 Mayıs 2023 genel seçimi sonuçlarına yakın oranlardır; tüm alanları serbestçe değiştirebilirsiniz. Aynı ittifak adını taşıyan partiler baraj hesabında birlikte değerlendirilir. İttifak alanını boş bırakırsanız parti barajı tek başına aşmak zorundadır.
Simülasyon Sonucu: Meclis Dağılımı
Sonuçları görmek için oy oranlarını girip Hesapla düğmesine basın.
| Parti | İttifak | Oy % | Baraj | Milletvekili | Sandalye % | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Henüz hesaplama yapılmadı. | ||||||
Seçim çevresi bazında milletvekili dağılımını göster (87 çevre)
Bu sonuçlar, partilerin ülke geneli oy oranlarının tüm seçim çevrelerinde aynı olduğu varsayımıyla hesaplanan bir simülasyondur; resmî bir tahmin veya seçim sonucu değildir.
Meclis’te Grup Kurma Eşiği: 20 Milletvekili
TBMM İçtüzüğü uyarınca bir siyasi partinin Meclis’te grup kurabilmesi için en az 20 milletvekiline sahip olması gerekir. Grubu bulunan partiler genel görüşme ve Meclis araştırması açılmasını isteyebilir, kapalı oturum talep edebilir ve Başkanlık Divanı ile komisyonlarda güçleri oranında temsil edilir. Aşağıdaki grafik, senaryonuzdaki her partinin 20 milletvekili eşiğine göre durumunu gösterir; dolu çubuk eşiğin aşıldığı anlamına gelir.
Türkiye’de Milletvekili Seçim Sistemi Nasıl İşler?
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) 600 milletvekilinden oluşur ve milletvekili genel seçimleri kural olarak beş yılda bir yapılır. Seçimler; serbest, eşit, gizli, tek dereceli, genel oy ilkesine dayanır ve yargı yönetimi ile denetimi altında (Yüksek Seçim Kurulu) gerçekleştirilir. Milletvekilliklerinin partilere dağıtımında nispi temsil esası benimsenmiş, hesaplama yöntemi olarak D’Hondt sistemi kabul edilmiştir (2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu, m. 2 ve m. 34).
Seçim çevreleri
Her il kural olarak bir seçim çevresidir. Çıkaracağı milletvekili sayısı 19’dan 36’ya kadar olan iller iki, 36’dan fazla olan iller üç seçim çevresine bölünür. Buna göre güncel dağılımda İstanbul (96 milletvekili) üç, Ankara (37) üç, İzmir (28) iki ve Bursa (21) iki seçim çevresine ayrılmakta; toplamda 87 seçim çevresi bulunmaktadır. İllerin milletvekili sayıları, nüfusa göre YSK tarafından belirlenir: önce her ile bir milletvekili verilir, kalan 519 milletvekili nüfus payına göre dağıtılır.
%7 ülke barajı
Bir siyasi partinin milletvekili çıkarabilmesi için ülke genelinde geçerli oyların en az %7’sini alması gerekir. Nisan 2022’de yapılan kanun değişikliğiyle baraj %10’dan %7’ye indirilmiştir. İttifak yaparak seçime giren partiler için baraj, ittifakın toplam oyu üzerinden hesaplanır: ittifakın ülke genelindeki toplam oyu %7’yi geçiyorsa, ittifak içindeki tüm partiler barajı aşmış sayılır ve kendi oylarıyla milletvekili hesabına katılır.
2022 değişikliği: İttifak içinde sandalye dağılımı
2022 öncesinde D’Hondt hesabı seçim çevresinde ittifakın toplam oyu üzerinden yapılır, ittifaka düşen milletvekilleri daha sonra ittifak içindeki partilere paylaştırılırdı. Nisan 2022 değişikliğinden sonra ise ittifakın barajı aşması yalnızca baraj şartı bakımından sonuç doğurur; seçim çevresindeki D’Hondt hesabına her parti kendi oyuyla ayrı ayrı katılır. Bu simülasyon güncel kuralı uygular.
D’Hondt yöntemi nedir?
D’Hondt yönteminde, barajı aşan her partinin bir seçim çevresindeki oyu sırasıyla 1’e, 2’ye, 3’e… bölünür ve o çevrenin çıkaracağı milletvekili sayısı kadar en büyük paya sahip olan partilere birer milletvekili verilir. Örnek: 4 milletvekili çıkaran bir çevrede A partisi 100.000, B partisi 60.000, C partisi 40.000 oy almış olsun:
| Bölen | A (100.000) | B (60.000) | C (40.000) |
|---|---|---|---|
| ÷1 | 100.000 ① | 60.000 ② | 40.000 |
| ÷2 | 50.000 ③ | 30.000 | 20.000 |
| ÷3 | 33.333 ④ | 20.000 | 13.333 |
En büyük dört pay sırasıyla A, B, A, A partilerine ait olduğundan sonuç: A partisi 3, B partisi 1, C partisi 0 milletvekili. D’Hondt yöntemi, özellikle az milletvekili çıkaran küçük seçim çevrelerinde büyük partilere avantaj sağlar; bu nedenle aynı ülke geneli oy oranıyla bile sandalye dağılımı oy dağılımından farklılaşır.
Meclis çoğunlukları için kritik eşikler
| Milletvekili | Anlamı |
|---|---|
| 20 | Siyasi parti grubu kurmak için gereken asgari milletvekili sayısı (TBMM İçtüzüğü). |
| 301 | Salt çoğunluk. Kanun çıkarmak ve Meclis’te çoğunluğu elde etmek için gereken asgari sandalye (üye tamsayısının salt çoğunluğu). |
| 360 | Anayasa değişikliği teklifinin kabul edilip halkoyuna (referanduma) sunulabilmesi için gereken beşte üç çoğunluk. |
| 400 | Anayasa değişikliğinin referanduma gerek kalmadan doğrudan kabul edilebilmesi için gereken üçte iki çoğunluk. |
İllerin milletvekili sayıları (YSK Güncel Dağılım)
Aşağıdaki tablo, YSK’nın Mart 2026’da ADNKS nüfus sonuçlarına göre belirlediği ve bu simülasyonda kullanılan il il milletvekili dağılımını gösterir (toplam 600):
| İl | MV | İl | MV | İl | MV |
|---|---|---|---|---|---|
| Adana | 15 | Edirne | 4 | Malatya | 6 |
| Adıyaman | 5 | Elazığ | 5 | Manisa | 10 |
| Afyonkarahisar | 6 | Erzincan | 2 | Mardin | 6 |
| Ağrı | 4 | Erzurum | 5 | Mersin | 13 |
| Aksaray | 4 | Eskişehir | 7 | Muğla | 8 |
| Amasya | 3 | Gaziantep | 14 | Muş | 3 |
| Ankara | 37 | Giresun | 4 | Nevşehir | 3 |
| Antalya | 18 | Gümüşhane | 2 | Niğde | 3 |
| Ardahan | 2 | Hakkari | 3 | Ordu | 6 |
| Artvin | 2 | Hatay | 10 | Osmaniye | 4 |
| Aydın | 8 | Iğdır | 2 | Rize | 3 |
| Balıkesir | 9 | Isparta | 4 | Sakarya | 8 |
| Bartın | 2 | İstanbul | 96 | Samsun | 9 |
| Batman | 5 | İzmir | 28 | Siirt | 3 |
| Bayburt | 1 | Kahramanmaraş | 8 | Sinop | 2 |
| Bilecik | 2 | Karabük | 2 | Sivas | 5 |
| Bingöl | 3 | Karaman | 3 | Şanlıurfa | 15 |
| Bitlis | 3 | Kars | 3 | Şırnak | 4 |
| Bolu | 3 | Kastamonu | 3 | Tekirdağ | 8 |
| Burdur | 3 | Kayseri | 10 | Tokat | 5 |
| Bursa | 21 | Kırıkkale | 3 | Trabzon | 6 |
| Çanakkale | 4 | Kırklareli | 3 | Tunceli | 2 |
| Çankırı | 2 | Kırşehir | 2 | Uşak | 3 |
| Çorum | 4 | Kilis | 2 | Van | 8 |
| Denizli | 7 | Kocaeli | 14 | Yalova | 3 |
| Diyarbakır | 12 | Konya | 15 | Yozgat | 3 |
| Düzce | 3 | Kütahya | 4 | Zonguldak | 5 |
Simülasyonun yöntemi ve varsayımları
- Girilen ülke geneli oy oranlarının her seçim çevresinde aynı olduğu varsayılır (tekdüze dağılım varsayımı). Gerçek seçimlerde partilerin bölgesel güçleri farklılık gösterdiği için gerçek sonuçlar bu simülasyondan sapabilir. Haritadan il seçerek il bazında farklı oranlar deneyebilirsiniz.
- Baraj denetimi güncel kurala göre yapılır: partinin kendi oyu ya da ittifakının toplam oyu %7 barajını geçiyorsa parti hesaba katılır. Baraj ülke geneli oylara göre uygulanır; il senaryolarında da barajı aşamayan partiler dağıtıma girmez.
- Sandalye dağıtımı, 87 seçim çevresinin her birinde barajı aşan partiler arasında D’Hondt yöntemiyle ayrı ayrı yapılır ve sonuçlar toplanır (2022 sonrası kural: ittifak içinde her parti kendi oyuyla yarışır).
- Birden fazla çevreye bölünen illerde (İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa) çevre başına milletvekili sayısı dengeli bölüşüm varsayımıyla alınmıştır (İstanbul 32+32+32, Ankara 13+12+12, İzmir 14+14, Bursa 11+10).
- Girilen oranların toplamı 100’ün altındaysa kalan oylar “diğer” (barajı aşamayan) partilere ait sayılır ve dağıtıma girmez. Bağımsız adaylar simülasyona dahil değildir.
Sık Sorulan Sorular
Türkiye’de seçim barajı yüzde kaçtır?
Türkiye’de milletvekili genel seçimlerinde ülke barajı %7‘dir. Nisan 2022’de yapılan kanun değişikliğiyle baraj %10’dan %7’ye indirilmiştir. İttifak halinde seçime giren partiler için baraj, ittifakın ülke genelindeki toplam oyu üzerinden hesaplanır.
D’Hondt sistemi nasıl hesaplanır?
Barajı aşan her partinin bir seçim çevresindeki oyu 1’e, 2’ye, 3’e… bölünerek paylar elde edilir. O çevrenin çıkaracağı milletvekili sayısı kadar en büyük pay hangi partilere aitse, milletvekilleri o partilere verilir. Yöntem, oyları sandalyeye çevirirken büyük partilere küçük bir avantaj sağlar.
TBMM’de kaç milletvekili vardır?
Türkiye Büyük Millet Meclisi 600 milletvekilinden oluşur. 2017 Anayasa değişikliğiyle milletvekili sayısı 550’den 600’e çıkarılmıştır. Salt çoğunluk için 301, anayasa değişikliğini referanduma taşımak için 360, referandumsuz kabul için 400 milletvekili gerekir.
TBMM’de grup kurmak için kaç milletvekili gerekir?
TBMM İçtüzüğü uyarınca bir siyasi partinin Meclis’te grup kurabilmesi için en az 20 milletvekiline sahip olması gerekir. Grubu bulunan partiler genel görüşme ve Meclis araştırması açılmasını isteyebilir, kapalı oturum talep edebilir; Başkanlık Divanı’nda ve komisyonlarda güçleri oranında temsil edilir.
İlçe bazında seçim simülasyonu yapılabilir mi?
Milletvekilleri yasal olarak il (seçim çevresi) düzeyinde dağıtılır; ilçeye ayrı milletvekili düşmez. Bununla birlikte bu araçta, il panelindeki “ilçe bazında gir” seçeneğiyle her ilçenin oy oranını ve seçmen ağırlığını girebilir, aracın bunları ilin toplamında birleştirmesini sağlayabilirsiniz. Sandalyeler yine ilin toplam oyları üzerinden D’Hondt yöntemiyle hesaplanır. Bu yaklaşım hem mevzuata uygundur hem de ilçe verinizin il sonucuna etkisini görmenizi sağlar.
İttifak yapan partiler barajı nasıl aşar?
İttifakın ülke genelindeki toplam oyu %7’yi geçiyorsa, ittifak içindeki bütün partiler baraj şartını sağlamış sayılır. Ancak 2022 değişikliği sonrası milletvekili dağıtımında her parti seçim çevresinde kendi oyuyla D’Hondt hesabına katılır; ittifakın toplam oyu sandalye hesabında kullanılmaz.
Bir partinin oy oranı ile milletvekili sayısı neden birebir örtüşmez?
İki nedenle: (1) Barajı aşamayan partilerin oyları dağıtıma girmediği için barajı aşan partilerin sandalye payı oy payından yüksek olur. (2) D’Hondt yöntemi ve az milletvekili çıkaran küçük seçim çevreleri, büyük partilere ek avantaj sağlar. Örneğin 2 milletvekili çıkaran bir ilde %30’un altındaki oylar çoğu zaman sandalyeye dönüşmez.
Bu simülasyonun sonuçları ne kadar gerçekçidir?
Araç, güncel seçim mevzuatındaki kuralları (600 milletvekili, %7 baraj, ittifak kuralı, 87 seçim çevresi, D’Hondt) birebir uygular; ancak partilerin oylarının tüm illerde eşit dağıldığını varsayar. Bölgesel olarak yoğunlaşan partiler (oyları belirli illerde toplanan partiler) gerçekte bu simülasyonun gösterdiğinden daha fazla milletvekili çıkarabilir. Sonuçlar eğitim ve fikir verme amaçlıdır; resmî tahmin değildir.
Kaynaklar: 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu; 7393 sayılı Kanun (2022 değişikliği); TBMM İçtüzüğü; YSK’nın il il milletvekili sayısı kararları.
Bu araç bilgilendirme amaçlıdır ve herhangi bir resmî kurumla bağlantısı yoktur.