Tayland Başbakanı Anutin Charnvirakul Kimdir?

Anutin Charnvirakul (Tayca: อนุทิน ชาญวีรกูล), 2025’ten beri Tayland başbakanlığını yürüten iş insanı ve siyasetçidir. Tayland’ın 32. başbakanıdır ve 2012’den bu yana Bhumjaithai (Bhumjaithai, “Tay Gururu”) Partisi’nin genel başkanıdır [1][2].

Ailesi ve Öğrenimi

Kanton kökenli Çinli-Tay bir ailenin büyük oğlu olarak Bangkok’ta doğdu. Takma adı “Nu”dur. Babası Chavarat Charnvirakul, Sino-Thai Engineering and Construction şirketinin kurucusu ve Abhisit Vejjajiva hükümetinde İçişleri bakanıdır. Ortaöğrenimini Bangkok’taki Assumption College’da tamamladı. 1989’da ABD’nin New York eyaletindeki Hofstra Üniversitesi’nden mühendislik lisans derecesi aldı.

Öğrenimini bitirdikten sonra aile şirketi Sino-Thai Engineering and Construction’da çalıştı ve 1990’ların ortasında şirketin genel müdürü oldu. Şirket, Bangkok’taki Suvarnabhumi Havalimanı inşaatında yer aldı [2].

Siyasete Girişi ve Siyasi Yasak Süreci

Anutin siyasete 1990’ların ortasında Dışişleri bakanı danışmanı olarak girdi. Ardından Thaksin Shinawatra’nın kurduğu Thai Rak Thai Partisi’nde yer aldı; 2004-2006 yıllarında Ticaret ve Sağlık bakan yardımcılığı yaptı. Anayasa Mahkemesi 2007’de Thai Rak Thai Partisi’ni kapatınca partinin 111 yöneticisi 5 yıl siyasi yasak aldı; Anutin bu yöneticiler arasındaydı.

Yasağın 2012’de sona ermesinden sonra babasının başında bulunduğu Bhumjaithai Partisi’ne katıldı ve aynı yıl babasının yerine parti genel başkanı seçildi.

Sağlık Bakanlığı ve Esrar Düzenlemesi

2019 seçimlerinden sonra Bhumjaithai, Palang Pracharat Partisi’nin kurduğu koalisyona katıldı ve Prayut Chan-o-cha’nın 2. kez başbakan seçilmesini destekledi. Anutin bu hükümette başbakan yardımcısı ve Sağlık bakanı oldu. Bakanlığı COVID-19 salgını dönemine denk geldi. 2022’de esrarın uyuşturucu listesinden çıkarılması, Bhumjaithai’nin seçim vaadi olarak onun döneminde yürürlüğe girdi.

İçişleri Bakanlığı

2023 seçimlerinden sonra Bhumjaithai, Pheu Thai Partisi’nin öncülük ettiği koalisyona katıldı. Anutin, Srettha Thavisin ve ardından Paetongtarn Shinawatra hükümetlerinde başbakan yardımcısı ve İçişleri bakanı oldu. Haziran 2025’te Paetongtarn Shinawatra ile Kamboçya Senatosu Başkanı Hun Sen arasındaki bir telefon görüşmesinin kaydı sızdı. Bunun üzerine Bhumjaithai koalisyondan çekildi.

Başbakanlık

Anayasa Mahkemesi 29 Ağustos 2025’te Paetongtarn Shinawatra’yı görevden aldı. Bhumjaithai, Halk Partisi’nin hükümete girmeden dışarıdan destek vermesiyle bir azınlık hükümeti kurmak için anlaştı. Halk Partisi bu desteği, anayasa değişikliği için referandum yapılması ve meclisin dört ay içinde feshedilmesi şartına bağladı [3]. Temsilciler Meclisi 5 Eylül 2025’te yapılan oylamada Anutin’i 311 oyla başbakan seçti[4]. Kral Vajiralongkorn‘un atama emri 7 Eylül 2025’te çıktı.

Hükümet 3 aya yakın görevde kaldıktan sonra Halk Partisi ile Bhumjaithai arasında anlaşmazlık çıktı ve meclis feshedildi. Genel seçim 8 Şubat 2026’da yapıldı. 2026 seçimlerinde en çok sandalyeyi Bhumjaithai kazandı. Anutin, Pheu Thai Partisi’nin katıldığı koalisyonla yeni mecliste yeniden başbakan seçildi.

İkinci döneminin başında İran ile ABD ve İsrail arasındaki savaş Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol sevkiyatını aksattı. Anutin 5 Mart 2026’da Orta Doğu’daki çatışmalara karşı bir kriz yönetim merkezi kurdu [5].

Kaynaklar:

1. “Bhumjaithai Party Leader Anutin Charnvirakul Re-elected Prime Minister of Thailand”, Government Public Relations Department (Tayland Hükümeti Halkla İlişkiler Dairesi), https://thailand.prd.go.th/en/content/category/detail/id/48/iid/486890
2. “Anutin Charnvirakul”, CIDOB (Barcelona Centre for International Affairs), Biografías de líderes políticos, https://www.cidob.org/lider-politico/anutin-charnvirakul
3. “Anutin Charnvirakul elected prime minister of Thailand in parliamentary vote”, PBS NewsHour (Associated Press), 5 Eylül 2025, https://www.pbs.org/newshour/world/anutin-charnvirakul-elected-prime-minister-of-thailand-in-parliamentary-vote
4. “Anutin Charnvirakul formally elected Thailand’s 32nd Prime Minister”, Tayland Washington Büyükelçiliği, https://washingtondc.thaiembassy.org/en/content/anutin-pm32
5. “Anutin Charnvirakul”, GlobalSecurity.org, https://www.globalsecurity.org/military/world/thailand/pm-anutin.htm